VÌ SAO NHÀ CỔ VIỆT NAM LẠI BA GIAN HAI CHÁI?
Khi có dịp ghé thăm những ngôi nhà cổ của văn hoá Bắc Bộ hay xem một số phim truyền hình có bối cảnh nhà cổ, bạn sẽ được nghe nhiều về nhà ba gian hai chái, một kiểu kiến trúc truyền thống đặc trưng trong văn hoá Việt Nam
Vậy nhà ba gian hai chái có gì đặc biệt mà vẫn có thể tồn tại và phát triển xuyên suốt trong lịch sử phát triển kiến trúc nhà ở của Việt Nam? Hãy cùng LAB84 xem qua nhé!
—
Đôi nét về kiến trúc ba gian hai chái:
Nhà ba gian hai chái với ba gian chính được xây dựng làm nơi thờ cúng tổ tiên còn hai gian bên cạnh sẽ được sử dụng làm phòng khách, nơi tiếp đón khách hoặc làm phòng ngủ cho các thành viên trong gia đình. Trong khi đó hai chái là phần nhà xây thêm có diện tích nhỏ hơn, được sử dụng làm phòng ngủ hoặc nhà kho, nơi chưa đựng vật dụng gia đình.
Phù hợp tinh thần gia đình và truyền thống thờ phụng ông bà tổ tiên.
Với văn hoá thờ phụng ông bà tổ tiên, gian chính ở trung tâm với bàn thờ gia tiên được bày biện trang nghiêm không chỉ thể hiện được sự tôn kính với cửu huyền, mà với diện tích lớn sẽ còn là nơi phù hợp để tổ chức họp mặt gia đình hoặc cái nghi lễ gia đình long trọng.
Phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng Việt Nam.
Việt Nam thuộc khí hậu Nhiệt đới ẩm gió mùa, vì vậy thường sẽ nóng ẩm vào mùa hè và trở rét vào mùa đông. Vì thế với kiến trúc ba gian 2 chái cùng với mái nhà dốc và hiên nhà rộng sẽ không chỉ che chắn mưa nắng tốt mà còn giữ ngôi nhà luôn thông thoáng, mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông.
Thể hiện quan niệm về gia đình và xã hội.
Người Việt chú trọng văn hoá truyền thống, đề cao giá trị đoàn kết giữa các thành viên trong gia đình qua nhiều thế hệ. Chính vì thế, ngôi nhà kiến trúc ba gian hai chái phản ánh rõ nét quan niệm về gia đình đa thế hệ của người Việt, là nơi sinh sống của nhiều thế hệ trong gia đình; Mặt khác, kiến trúc ba gian cũng thể hiện sự phân chia thứ bậc trong gia đình, các gian chính cũng luôn trang trọng và rộng rãi hơn hai gian chái.
—
Có thể thấy, với quan niệm của người Việt về truyền thống và sự gắn kết gia đình, kết hợp cùng điều kiện khí hậu đặc biệt ở Việt Nam, nhà ba gian hai chái không chỉ khắc hoạ được chân dung đời sống gia đình của người Việt mà còn phát huy được tính phù hợp với điều kiện sống, hoà hợp với thiên nhiên và môi trường xung quanh, điều đó giúp cho thiết kế kiến trúc đặc biệt này vẫn tồn tại qua thời gian và là vẻ đẹp tinh tế của văn hoá truyền thống Việt.

——
LAB84 – 84 creative design lab
Creative design for a better world